1 Timotius

1

I Paulus nombuka’ sisik

1 Sulat aya lengkat hiyau’ i Paulus, anu binee’anNyo mae kuasa da mombutongakon i Kristus Yesus. Maka’ posi Anu hi’ Nonsihang anu toka mae nolumpati kita tiba i Kristus Yesus anu bau taha’imananto na nompokau mae da mombutongakon Ia.

2 Ingkop sulat aya na toka hiyoo’ Timotius anu hi’ kutekeng anakku hondo-hondo, maka’ anu hi’ pinotingaanku da tinaha’iman hi Kristus.

Bisa-bisa’ ahi’ da Anu Nonsihang uka Tuma tiba Tumpunto i Yesus Kristus na mombalakaati da saja’ ahi’ opia na libosNyo anu la tutuk benee’Nyomo mae, da toka hiyoo’ boli hi’ koanu okasusa’akon.

Bau-baunyo nu mian anu mompotalas

3 Ingkop atu da toka atina’ hiyoo’ na jojoong pe’e ahi’ i kota’ u Efesus. Maka’ uka tempo’nyo aku nambaa i Makedonia, na tinetengku ahi’ hi beleyum da toka hiyoo’ jojoong pe’e ahi’ ka’ lako’ hi’ opokinde’i ka’ opoho’ na kijo’ aha mian anu lewa’ mompotalas jema’at. 4 Tiba mule’ mompoho’ anu lewa’ mombisalaakon undu-unduon tiba tusanan anu madi’ ko kapupusannyo. Maka’ anu lewa’ obau susumo atu na monsaduakon ahi’ lewa’ maimbahan ka’ laus mahansega. Ingkop atu na lahi’ mongewa’ tantoan nu Anu Nonsihang molumpati mae kita mian. Maka’ aitu tantoan nu Anu Nonsihang molumpati mae kita mian, na lahi’ osumbu’to de kita taha’iman.

5 Ingkop uka mokonyo’ kupokau na beleyum da montoluk aya, da toka hi sangalu anu mompolinganga’ na maingkali-kalibosian ahi’. Mongkalibosi mule’ atu na tongko-tongko’ ahi’ lengkat i kinyonyoa anu bu’ou ka’ tongko-tongko’ ahi’ taha’iman hi Yesus, da toka hi aha opokoala ahi’ na maingkali-kalibosian sangalu.

6 Maka’ kijo’ aha saga’at na tinibahakonnyomo ahi’ na aitu, ka’ nolempango ahi’ mehi’ lewa’ maimbahan susumo atu i anu madi’ mingkaliangan. 7 Maka’ aitu aha na mongkahanda’i ahi’ anu topopotingaan atulan nu Tumpu anu tinulis i Musa naipuan, panyo ka’ posi aha pe’e na madi’ ahi’ ko nu sumbu-sumbu’ na kakonaannyo, naumo aha montutugi nusumbu’ na aitu ka’ nupotingaan totu-totu’u.

8 Maka’ osumbu’to ahi’ ma’ima’ ahi’ na atulan nu Tumpu anu tinulis i Musa, nade osumbu’ totu-totu’u na kakonaannyo. 9-10 Maka’ malingkoyaa ahi’ hi kita, atulan anu tinulis i Musa naipuan, na misa’ ahi’ ko binee’nyo mae hi mian hondo, binee’nyo hi’ mae hi mian anu lewa’ mombau ma’ide-idek, susumo atu lewa’ mombahaakon i Yawe, ka’ molawan Ia, bauon anu ma’idek, lahi’ montutugi anu aya i dunia, baleko’, lewa’ mompobaluk mian da bau botuan, mompatei mian, tiba mompatei posi tu’anyo nu butong, mombau bodo-bodo’, mo’ane lako’ monsaihoyo-hoyot sangko mo’ane, boune lako’ monsaihoyo-hoyot sangko boune, mian anu mombahaakon sisik anu totu-totu’u tiba ma’ima’. Aitu hi’ aha na nutulu. 11 Maka’ ajaran aitu anu totu-totu’u tiba ma’ima’ na ohumpak ahi’ uka i Lele Ma’ima’ uka anu lengkat hi Anu Nonsihang anu Mosi Patangkas, anu pinoki tolukNyo mae hiyau’, da toka hiyau’ kupotingaanakon ahi’.

I Paulus majama’ hi Kristus Yesus

12 Ingkop aku na majama’ ahi’ hi Ia, uka Tumpunto i Kristus Yesus. Maka’ Ia ahi’ na nombee’i mae kahosonan da pinoko alangku ahi’ na mombatuki Ia ka’ pinotadeNyo da montolukakon kalajaaNyo maka’ tinoaNyo aku na timbali ahi’.

13 Maka’ uka mae na lewa’ ahi’ aku nombia-biangakon ka’ nombahaakon ka’ nongiloni anu lewa’ nombatuki Ia. Panyo tataap ahi’ aku kinalibosannyo mae, maka’ tempo’nyo atu na ma’isa ahi’ ko aku nompolinganga’ Ia. Ingkop ma’isa hi’ ko osumbu-sumbu’ na sala’ na anu obau. 14 Maka’ uka libos u Tumpu anu la tutuk benee’Nyomo mae na mosa’angu’ hi’ manjoo’ madi’ ahi’ ko opoko bilang na konjoo’nyo, aku kinalibosanNyo hi’ mae ka’ binalakaatanNyo mae da aku timbali nompolinganga’ Ia ka’ maingkali-kalibosian sangalu. Maka’ aitu na buu’ ahi’ nutulu iwi-iwi’ na kita anu sa-sa’angu’o ka’ i Kristus Yesus.

15 Ingkop aya anu kusisik na totu’u ahi’ tiba mingkaliangan, da opalesaya ahi’ tongko-tongko’, aitu hi’ i “Kristus Yesus na nintatau’ mae nouka i dunia ka’ toka mae nolumpati mian anu binaladosa’o anu aya i dunia,” ingkop atu mule’ mian anu lewa’ mombau ma’ide-idek hi Tumpu na maka’ pinaha liu-liungkumo ahi’, aku ahi’ na tahuu liba-liba’. 16 Panyo sangkeheng sumo atu be maka’ tataap ahi’ aku kinalibosan mae nu Anu Nonsihang, pasasawe’nyo i Kristus Yesus timbali hi’ mompotoa konyo Ia na tahuu hi’ tatap ka’ madi’ ko lunduannyo. Da aku na bau hi’ mae sonto’ u mian anu mompolinganga’ i Kristus Yesus ka’ mohumpak kantumuu’an anu totu-totu’u tiba sidu-sidutu’.

17 Ingkop atu da toka hi kita na oholomati ahi’ ka’ ounde’ na Anu Nonsihang lambaakonnyo. Maka’ Iamo ahi’ na Tomundo’ anu tumuu’ sidu-sidutu’, anu hi’ madi’ otoa-toa nu mata. Amin.

Kalajaa anu pinoki toluk i Paulus hi Timotius

18 Ingkop uka anu kupokauakon hiyoo’ Timotius anakku, na pokakana ahi’ uka anu sinisik nu aha to na-nabi hi jema’at bau-baunyo nu atina’ butongum. Ingkop oinau’ ahi’ na aitu da oko mahoson ahi’ na mongahopi mian anu mompotalas.

19 Ingkop toka atina’ hiyoo’ na tataap ahi’ otoongi na ajaran anu totu-totu’u ka’ saja’ ahi’ osohop da kinyonyoaum na molonde’ ahi’. Maka’ aha saga’at na mehi’ saja’ mompotuhu, mombatuki posi pongka’oho’nyo. Ingkop aha montaha’imani i Kristus Yesus na susumo i sulu’ nopoho’o ahi’. 20 Sonto’nyo, hai Himeneus ka’ i Aleksander. Aha na binee’ku ahi’ hi Lusupen pompokinde’, da bolimo hi’ lewa’ aha mombia-biangakon Anu Nonsihang.

2

Bau-baunyo nu monsangke Tumpu

1 Ingkop uka suba-subanyo anu pagala kuteteng, da toka hi komiu na mokitulung ahi’ hi Anu Nonsihang. Tiba mule’ momoitaakon anu nupalalu nu mian saga’at ka’ majama’ ahi’ hi Tumpu susumo atu i balakaat nu Tumpu hi mian iwi-iwi’. 2 Opoitaakon ahi’ na susumo atu aha to tomu-tomundo’ tiba batu-batu aha to tu’a-tu’anyo anu lewa’ mongatun, da kita tumuu’ aman ahi’ boli hi’ koanu okameatakon na kita tumuu’ mintulu hi Anu Nonsihang tiba lewa’ monsangke Ia. 3 Sumo hi’ atu na ma’ima’ tiba pongka’oho’ nu Anu Nonsihang, anu nolumpati kita. 4 Maka’ pongka’oho’ nu Anu Nonsihang na kita mian buu’ ahi’ kopi-kopian ka’ osumbu’ ahi’ na ajaran anu totu-totu’u, aitu bau-baunyo nu i Kristus.

5 Maka’ Anu Nonsihang na lahi’ sa’angu’. Ingkop loloi’nyo pe’e palandakan nu kita manusia ka’ Anu Nonsihang maka’ lahi’ sa’angu’, uka i Kristus Yesus. 6 Ingkop ukamo hi’ i Kristus na toka mae nomposisik Anu Nonsihang na ko kahanda’ ahi’ molumpati mae kita mian tinoka uka i tempo’nyo nu anu tinoonNyo, posi Ia ahi’ na sinilaka da nontobusakon dosa’ u kita mian iwi-iwi’.

7 Ingkop aitu na mokonyo’ aku pinile’anNyo mae ka’ pinotadeNyo da mombutongakon monsisikakon hi anu misa’ mian nu Yahudi Lele Ma’ima’ ka’ mompotingaan sisik anu totu-totu’u aitu bau-baunyo nu i Yesus. Ingkop aya anu kusisik na maka’ anu hi’ totu’u madi’ ahi’ ko aku baleko’.

8 Ingkop atu kupoita ahi’ hi komiu da tempo’nyo komiu sintoka ka’ monsangke Anu Nonsihang, na komiu to mo-mo’ane montangkaakon lima monsamposisik Tumpu na molonde’ ahi’.

9 Sumo atuje mule’ na to bo-boune kupoita ahi’ da susumo atu sintoka monsangke Anu Nonsihang na susumo atu to bo-boune anu mompolinganga’ mipake na anu hi’ biasa ka’ ma’ima’ toka hi mian. Susumo atu mompakei ubak anu hi’ biasa toka hi mian, boli hi’ susumo atu mas tiba mutiara kabai na susumo atu pakean anu mahan tongko’ na olinyo. 10 Panyo aitu hi’ bauon anu ma’ima’ hi samian na bau pakean nu butongnyo, sumo hi’ atu na boune anu monsangke Anu Nonsihang.

11-12 Susumo atu mule’ tempo’nyo i pobuke’an monsangke Anu Nonsihang, na tionyo hi’ mompojono na to bo-boune ka’ mompotombihing anu opotingaan ka’ mintulu totu-totu’u. Maka’ boune na madi’ ahi’ ko kupobee’ mompotingaan tiba mompalenta mo’ane.

13 Mokonyo’ sumo hi’ atu, maka’ uka mae tempo’nyo Anu Nonsihang nombau kita mian na maka’ i Adam ahi’ na salataa binau nu Tumpu, toka atuje ahi’ i Hawa. 14 Tiba mule’ maka’ misa’ ahi’ ko i Adam na kinona nu piulu’ nu bintana’ aitu hi’ i Hawa na kinona nu piulu’ nu bintana’ ka’ nombahaakon palenta nu Anu Nonsihang.

15 Maka’ pasasawe’nyo nu dosa’ aitu, na lee’nyo to bo-boune na nonta’up ahi’ hukuman nu Anu Nonsihang susumo atu lusa’ na tempo’nyo mompohampe anak. Panyo naumo na sumo atu, be tataap ahi’ nutulungi mae nu Tumpu ka’ ulumpati mae na batu-batu to bo-boune da kopi-kopian. Asan tataap ahi’ ia taha’iman totu-totu’u hi Ia, ka’ mongkalibosi samian, ka’ molonde’ ahi’ na kantumuu’annyo ka’ ia monsuak ahi’.

3

Bau-baunyo nu penatua nu jema’at

1 Ingkop aya anu kusisik na anu hi’ totu’u: “anu mongkahanda’i timbali penatua na pokakana ahi’ ia mongkahanda’i tugas anu mosi pa’ima’.”

2 Aitu na mokonyo’ anu opotade bau penatua nu jema’at lahi’ de anu susumo i koton, molonde’ ahi’. Anu hi’ la samian na bengkele’ nupoko tatapakon ahi’ na kinyonyoa, anu hi’ monsuak, ma’ima’ ahi’ na bauonnyo, anu hi’ mongkaima’i mompoliba’ mian i laigannyo ka’ nupokoala ahi’ na mompotingaan mian, 3 ka’ anu hi’ madi’ lewa’ malangu, ka’ lewa’ pusa ka’ mahantuda’, anu hi’ lame’ anu hi’ madi’ mongkaima’i lewa’ baku banta, ka’ madi’ ahi’ ko timbali ia daka’ i doi.

4 Tiba nupokoala ahi’ na mongatun luma tangganyo, da tiba to ana-anak mintulu ahi’ ka’ moholomati hi’ tu’anyo. 5 Maka’ de posi luma tangganyo pe’e madi’ nupokoala na mongatun na boli-bolije na ia mongatuno jema’at nu Anu Nonsihang na madi’ ahi’ ko minsoop i akan na nupokoala.

6 Ka’ anu hi’ piniino na nompolinganga’ da boli hi’ ia bangga’ ka’ mompopotangkas butong. Maka’ de ia bangga’o ka’ mompopotangkas butong na maka’ nubalosimo ahi’ nu Anu Nonsihang ka’ uhukum susumo i Lusupen.

7 Ingkop anu hi’ sainsumbu’ mae utu hi mian anu ma’isa mompolinganga’ ma’ima’ ahi’ na bauon, da boli hi’ lewa’ utaloakon nu mian ka’ nu bia-biangakon. Obau hi’ sumo atu da susumo i apaa, boli hi’ uhabut nu apaa i Lusupen.

Bau-baunyo sipat nu diaken

8 Sumo atuje mule’ na to dia-diaken, maka’ tio hi’ anu nu holomati nu mian nu kampung. Madi’ hi’ ko timbali lewa’ baleko’, tiba lewa’ malangu, tiba daka’ i doi. 9 Tio hi’ aha mintoong madodo-dodo i ajaran anu pinonyata’o mae nu Anu Nonsihang hi kita. Atu mule’ na tongko-tongko’ ahi’ lengkat i kinyonyoa anu bu’ou.

10 Maka’ obee’i pe’e ahi’ kalajaa pea-pea’, toka atu otoa totu-totu’u ahi’ nutoluk ahi’ ma’ima-ima’, opotadeje ahi’ bau diaken.

11 Ingkop atu na maka’ madi’ hi’ ko la kijo’ mo’ane na otonto’i, maka’ tiba pe’e kijo’ bengkele’nyo na singkona hi’ sumo atu, maka’ tio hi’ anu nuholomaati nu mian nu kampung. Madi’ hi’ ko timbali lewa’ mompobau-bau samian, nupokoala ahi’ na montatapakon kinyonyoa ka’ anu hi’ la sahondo-hondonyo na nubau.

12 Ingkop diaken na maka’ tio hi’ anu la samian na bengkele’ ka’ nupokoala ahi’ na mongatun kijo’ posi luma tangganyo tiba to ana-anaknyo.

13 Maka’ de nutoluk nu aha na kalajaa ma’ima-ima’ na maka’ tiba mian na mohalagaa’i ahi’. Ingkop aitu ahi’ na monsuulakon, da aha mompaka babihing na monsisikakon hi mian bau-baunyo nu aha mompolinganga’ i Kristus Yesus.

I Paulus nompalingkoyaakon ajaran anu totu-totu’u anu pinonyata’ mae nu Anu Nonsihang hi kita

14-15 Ingkop uka kinyonyoangku na aku mambaa ahi’ moitina’ hiyoo’ uka lia-lia’ da toka mompahakabot beleyum. Panyo ma’isa pe’e aku mambaa, aku montuliso ahi’ sulat ka’ kupakatu hiyoo’, da de tutuk koanumo mongewa’ aku mambaa, na nusumbu’o ahi’ na bau-baunyo nu kita mian nu Anu Nonsihang tumuu’, aitu jema’at nu Anu Nonsihang anu hi’ tumuu’ sidu-sidutu’. Ingkop aya hi’ mian anu mompolinganga’ na monsangaja’akon monjaga ka’ mompokododo ajaran anu totu-totu’u anu lengkat hi Anu Nonsihang, susumo i laigan akaong pundasi tiba ohii’ pontahannyo da boli motua’.

16 Ingkop atu na mosa’angu’ hi’ mosi pa’ima’ ahi’ tongko’ na kita lewa’ monsangke Anu Nonsihang.

Maka’ uka na posi i Yesuso ahi’ na nintatau’ mae, toka mae tinimbali mian ka’ toka mae nonsainjojo-jojoong kita.

Maka’ Kinyonyoa ahi’ nu Tumpu na nomposisik anu pinotingaan i Yesus bau-baunyo nu butongNyo na totu’u ahi’

ka’ tinoa ahi’ nu to posa-posaihonNyo.

Ingkop uka na tiba pe’e aha to mian anu misa’ Yahudi be nohongo ahi’ Lele Ma’ima’ bau-baunyo nu aitu Ia,

da iwi-iwi’ na mian aya i dunia timbalimo hi’ mompolinganga’ Ia.

Maka’ Ia na i hangkato ahi’ nu Anu Nonsihang nokita’ i kajojoonganNyo sasalataa, ka’ toka nonsainjojo-jojoong tiba Anu Nonsihang anu hi’ Mosi Patangkas.

Aitu na ajaran anu pinonyata’ mae nu Anu Nonsihang hi kita.

4

I Paulus nomposohop i Timotius bau-baunyo nu mian anu mompotalas

1 Panyo ka’ atu na pinalingkoyaakono ahi’ nu Kinyonyoa nu Tumpu, saidi’ mae sina imihi na anu hi’ tou-touka mompolinganga’o i Kristus na koanu tolosule’ ka’ molempang ka’ labot mombatuki anu toka mae nupotingaan nu mian anu mompotalas anu lengkat hi to se-setan.

2 Maka’ aitu aha anu toka mae mompotalas, na anu hi’ singkaap baleko’ ka’ mongkaan i unonyo. Maka’ kinyonyoa nu aha na sumo hi’ balu-balu’ nu kilit anu ihiiso nu besak anu mapanas, madi’o hi’ usumbu-sumbu’ na montogitosi anu totu’u tiba anu sala’. 3 Susumo atu mule’ lewa’ aha mompotingaan, na lewa’ ahi’ u tewa’, da boli hi’ mosoa, kaanon mule’ maka’ manjoo’ ahi’ na nutewa’ madi’ timbali okaan, jo sabenanyo de kita anu mompolinganga’ na sinumbu’o ahi’ pinoko baumo ahi’ nu Anu Nonsihang na kaanon da okaan nu kita mian.

Maka’ susumo atu kaanon na buu’ ahi’ lengkat hi Tumpu, loloi’nyo kita lahi’ montalimakase hi Ia.

4 Maka’ iwi-iwi’ na anu binau nu Tumpu na buu’ ahi’ ma’ima’. Ingkop buu’ ahi’ okaanto asan kita montalima, na okajama’akon ahi’ hi Tumpu. 5 Maka’ Tumpumo ahi’ na nonsisik iwi-iwi’ na kaanon timbali hi’ okaan. Pu’unyo pinoko poitaakonntomo ahi’ ka’ kinajama’akonnto hi Ia.

Bau-baunyo nu botuan i Yesus Kristus anu mokalajaa ma’ima-ima’

6 Ingkop da toka hiyoo’ Timotius na lako’ ahi’ saja’ opotuka’ hi aha to utu-utusto batu-batu anu mompolinganga’o, na uka anu sisinisikku hiyoo’ nautu i sulat aya. Maka’ atu ahi’ na ponsisik oko botuan ahi’ i Yesus Kristus anu montoluk Sisik u Tumpu anu totu-totu’u. Atu mule’ oko montoluk, na tio hi’ opu’ui i Sisik u Tumpu uka anu opolinganga’to tiba ajaran anu totu-totu’u, uka anu lewa’ binatukanum lambaakonnyo susumo uka.

7 Boli hi’ sangkalinga lako’ oko matituang, lewa’ mombisalaakon tundulan tiba undu-unduon, maka’ madi’ ko kaliangannyo.

Opokunaya ahi’ na butongum da saja’ ahi’ monsangke Anu Nonsihang. 8 Maka’ de la mompokunaya butong na maka’ aya mae anu oahopinto na tio-tio hi’ mingkaliangan dai’ kita tumuu’ aya i dunia, panyo lahi’ dai’ aya i dunia, panyo de monsangke Anu Nonsihang na opokunaya otoluk tongko-tongko’, na maka’ mingkaliangan ahi’ dai’ kita tumuu’ aya i dunia tiba mule’ kantumuu’an saidi’ mae. 9 Ingkop uka anu sinisikku na anu hi’ totu’u da toka hiyoo’ na obatuki ahi’ pahu-pahus.

10 Atu na mokonyo’ osabilakon ahi’ ka’ opagala na montoluk. Maka’ kita montaha’imani ahi’ Anu Nonsihang anu hi’ tumuu’ molumpati mian iwi-iwi’, suba-subanyo aha anu mompolinganga’ Ia.

11 Ingkop toka atina’ hiyoo’ na lako’ ahi’ opotingaanakon hi sangalu anu mompolinganga’ na Sisik u Tumpu uka anu sinisikku hiyoo’, ka’ opokau ahi’ da toka hi aha nutoluk ahi’ na anu toka nupotingaan.

12 Boli hi’ opobakas da koanu sala’ samian na lewa’ mombia-biangakon beleyum kokonyo, madi’ ko kaliangannyo na anu lewa’ u sisik maka’ dai’ hiko’. Opotoa ahi’ hi aha anu mompolinganga’ na sonto’ susumo atina’ kantumuu’anum tiba potatae tiba mongkalibosi samian tiba mule’ bau-baunyo nu beleyum montaha’imani i Yesus Kristus tiba bauon anu ma’ima’.

13 Ingkop toka atina’ hiyoo’ na saja’ ahi’ lako’ obasa’akon ka’ opalingkoyaakon hi mian na anu tinulis i Sisik u Tumpu sampe aku toka mompahakabot beleyum, da toka hi jema’at malingkoyaa ahi’.

14 Boli hi’ otibahakon na kuasa anu binee’ u Kinyonyoa nu Tumpu hiyoo’, uka tempo’nyo to pena-penatua nu jema’at nompotudu lima hiyoo’ tiba uka aha to na-nabi nonsisik anu jadi hi beleyum manau’.

15 Ingkop otoluk ahi’ tongko-tongko’ lengkat i kinyonyoa na kalajaa uka anu sisinisikku hiyoo’ nautu, da toka hi mian buu’ ahi’ monsumbu’ ka’ montoa beleyum mompaka ko bababihingnyo ahi’ na taha’iman.

16 Ka’ osohop ahi’ na posi butongum tiba ajaran anu lewa’ upotingaan ka’ otoluk ahi’ ma’ima-ima’ na aitu iwi-iwi’. Maka’ de saja’ nubau sumo atu, na maka’ posi butongum kopi-kopian ahi’ tiba mule’ aha anu moho-mohongo ajaran anu nupotingaan.

5

Bau-baunyo nu tanggung jawab nu to tu’a-tu’anyo nu jema’at hi tosanga-sangalu anu mompolinganga’

1 Ingkop susumo atu mule’ beleyum monsisiki, mompisala’i to tu’a-tu’a, na boli hi’ kasan na basisik, opokopiani ahi’ na potatae na monsamposisik, sumo hi’ beleyum monsamposisik posi tumaum. Susumo atu mule’ beleyum monsisiki, mompisala’i to oli-olitau anu dai’ i kayong na umun, maka’ osisiki ahi’ sumo beleyum monsisiki posi utusum.

2 Sumo atuje mule’ na monsisiki to bo-boune, maka’ anu tu’a na sumo hi’ beleyum monsisiki posi tinaum. Sumo atuje mule’ na to bo-boune anu dai’ i kayong na umun maka’ osisiki hi’ sumo beleyum monsisiki posi utusum diye’ ka’ otoluk ahi’ nu kinyonyoa molonde’.

Bau-baunyo nu anu to balu-balu

3 Ingkop monsisik mule’ atu aha anu singkaap balu, maka’ atu na oholomati ahi’. Moholomati mule’ atu na lako’ hi’ opangakui na kijo’ anu nupake, panyo lahi’ anu madi’o ko to utu-utusnyo lako’ mompangakui.

4 Maka’ de balu boune anu ko to ana-anak kabai na anu mompopu’ na maka’ toka kijo’ hi aha to ana-anaknyo kabai anu mompopu’ na maka’ anu mompolinganga’, imo-monanyo anu obau na aitu hi’ lako’ montoa mompangakui anu nupalalu nu aha. Maka’ de nubau nu aha sumo atu na aha mombalos ahi’ kijo’ tu’anyonyo tiba popu’nyo nompotuu’ aha, sumo hi’ atu na pongka’oho’ nu Anu Nonsihang. 5 Ingkop lahi’ balu boune anu totu-totu’u madi’o ko to utu-utusnyo anu nu taha’imani mompangakui, sina pihi mehi’ lewa’ ia momoita tulung hi Tumpu na nutaha’imani mompangakui mae.

6 Maka’ de balu boune anu la montutugi kasanaangan nu butongnyo na nanaumo pe’e dai’ ia tumuu’ panyo poka-pokakanamo hi’ sinilakamo, maka’ kinyonyoanyo anu ma’ima-ima’ na susumo i moak u sulu’ nopoho’o ahi’.

7 Ingkop toka hiyoo’ Timotius, na toka hi’ olunduakon hi sangalu anu mompolinganga’, da toka hi aha obau ahi’. Da toka hi mian utu mae anu ma’isa mompolinganga’, boli hi’ mae koanu gagana’ upisala’i. 8 Maka’ de anu mompolinganga’o, na tio-tio hi’ oulus na to utu-utus tiba tu’anyo ka’ boli-bolije na susumo aya sa-sa’angu’ a laigan, atu ha suba-subanyo salataa obau. Maka’ de madi’ obau sumo atu, na naumo pe’e ata’ nganga’ a konyo, aku na mompolinganga’, na atu ha ponsisik madi’ hi’ ko totu’u, mohikumo hi’ Tumpu, anu pinolinganga’ imo-mona na ihikumo ahi’. Ingkop de anu sumo atu, na sahanyo pe’e hi’ anu madi’ mompolinganga’ da gagana’ pe ma’ima’ ka’ anu mombau susumo atu.

9 Ingkop toka atina’ hi beleyum, Timotius, na de susumo atu balu boune anu timbali otulis ka’ oposoop ihitungan nu anu balu, na maka’ sasalataa, lahi’ de umunnyo anompulu’o na lonu mokita’, ko ohua’nyo mule’ maka’ lahi’ de anu la sinamian na mo’anenyo, 10 ko totolunyo mule’ maka’ lahi’ de sainsumbu’ ahi’ hi mian saja’ ahi’ lewa’ ia mombau ma’ima-ima’, ko opatnyo maka’ lahi’ de susumo atu ia mompotuu’ to ana-anaknyo nu toluk ahi’ ma’ima-ima’, ko olima’nyo lahi’ de anu montulungi mompoliba’ mian i laigannyo, ko anomnyo lahi’ de susumo atu mian anu bubuu’ mompolinganga’ maka’ lako’ hi’ nu tulungi nupaha toluk na anu obau, balu-balu’ ahi’ nu ia pelayan, ko popitu’nyo lahi’ de ia montulungi mian anu sansala, ko ualu’nyo, lahi’ tio mian, kijo’ kantumuu’annyo totu-totu’u saja’ ia nombau ma’ima-ima’. Atu na anu timbali otulis ka’ oposoop ihitungan nu anu balu.

11 Maka’ de balu boune anu i aluk u anompulu’ na lonu anu dai’ muda na labot ahi’ opotundei, boli hi’ otulis oposoop i hitungan nu anu balu. Maka’ monginau’ ahi’ jumo madi’ upoko tahan na kinyonyoa nu aha bali mosoa, na maka’ poule’ ahi’ aha mosoa ka’ utibahakon na aha mokalajaa hi Kristus. 12 Salataa sumo atu na maka’ aha nu balosi ahi’ u Tumpu maka’ anu tinipo’akonnyo nautu imona madi’ hi’ totu’u binaunyo.

13 Tiba mule’ maka’ lahi’ lewa’ lako’ aha mololo, lewa’ soo’ kuaa i laigan nu mian, maka’ atu nutotonggolakon ahi’ aha moluluk, tahuu mompaka pa’idek mule’ maka’ nu pokunayamo ahi’ na soo’ lewa’ mompobau-bau kijo’ samian ka’ singkona soo’ matituang i ulusan nu mian utu mae, ka’ lewa’ monsisik anu osanannyo madi’ toho’ osisik.

14 Ingkop uka kusisik ahi’ da balu boune anu dai’ umun nu mosoa na bali hi’ mosoa ka’ mongulus posi luma tangganyo ka’ mohumpak anak. Obau hi’ susumo atu da to musu-musu’to boli hi’ aha ko jalan montalo-taloakon mae kita. 15 Maka’ uka na aha hi’ pa’ sangkuka na balu boune anu dai’ muda na nolempango ahi’ ka’ nombatuki i Lusupen.

16 Panyo de susumo atu kijo’ balu boune anu dai’ ko utusnyo, na maka’ tio hi’ lako’ utulungi na aitu aha anu to balu-balu, boli hi’ opobakas ka’ mompatikoboati da jema’at na mompangakui, tio hi’ lako’ otulungi opangakui. Obau hi’ sumo atu da jema’at na lako’ hi’ montulungi mompangakui kijo’ to balu-balu boune anu madi’o ko to utu-utusnyo anu lako’ mompangakui.

Bau-baunyo nu jema’at montulungi to pena-penatua

17 Ingkop uka koanu hi’ kupaka sisik hiyoo’ Timotius da toka hi’ olunduakon hi sangalu, da toka hi sangalu anu buu’ mompolinganga’ na susumo atu penatua nu jema’at anu montolukakon ma’ima-ima’ kalajaa nu Tumpu na oholomati ahi’ ka’ otulungi ahi’ obee’i doi anu sukup nu pake nu aha. Suba-subanyo aha penatua anu monsabilakon na lewa’ monsisikakon Sisik u Tumpu hi sangalu tiba anu mompotingaan.

18 Maka’ tinulis i buuk naipuan, konyo,

“Sapi’ anu lako-lakonyo mongutut gandum na madi’ hi’ ko timbali lako’ otutubi na nganga’nyo, maka’ opobakas ahi’ da ia mongkaan gandum ajo’ lako-lakonyo ia dai’ mokalajaa mongutut gandum,”

tiba mule’ koanu hi’ pinaka tulis konyo,

“Susumo atu mian anu mokalajaa maka’ ia ko haak ahi’ montalima tamboo nu anu kinalajaanyo.”

Ingkop toka hi jema’at na tio hi’ opalahatikan ma’ima-ima’ na to pena-penatua.

19 Sa’angu’ mule’ na susumo atu penatua nu jema’at na de alimu’nyo ko mian toka mae monsisik mompisala’i konyo, ia maka’ sinumo aya, na maka’ boli hi’ balomo opototu’u. Maka’ me bailako’ ko sakisiimo ua aha kabai na aha totolu na monsisik, nontoa ia totu’u hi’ sinala’o jo ohongomo ka’ otalima.

20 Maka’ de mian anu saja’o mombau ma’ide-idek na maka’ toka hi beleyum na opokinde’ ahi’ i gapu-gapulan nu jema’at, da toka hi mian saga’at anu mompolinganga’o nukatakut ahi’ na singkona mombau susumo atu.

21 Ingkop uka na maka’ posi Anu hi’ Nonsihang ka’ i Yesus Kristus tiba to posa-posaihon nu Tumpu anu pinosi pile’anNyo na montoa mae totu-totu’u ahi’ na aku momoita hi beleyum, da toka hiyoo’ na obau ahi’ na uka anu pipinotingaanku hiyoo’ nautu ka’ boli hi’ lewa’ monsisiip ka’ monggihan.

22 Sa’angu’ mule’ da toka atina’ hiyoo’ na boli hi’ oala sia’ na mompotudu lima i buan mompotade mian bau tu’a-tu’anyo nu jema’at, maka’ de oala sia’, na maka’ de ia mohiku Tumpu, na maka’ monsaduakon ahi’ posi butongum da singkona matituang gampanyo aha singkona baladosa’. Ingkop atu da toka atina’ hiyoo’ na osohop ahi’ na posi butongum da oboamo i koton tataap ahi’ molonde’.

23-25 Ingkop susumo atu mule’ dosa’ u mian maka’ toto saga’at, na maka’ balo hi’ malingkoyaa hi mian anu mompolinganga’ na aha sala’ ahi’ nanaumo pe’e ma’isa oselediki. Panyo kijo’ dosa’ u mian saga’at na maka’ madi’ hi’ ko balo malingkoyaa, malingkoyaaje hi’ manau’. Sumo atuje mule’ na de mian anu mombau ma’ima-ima’, maka’ mian anu mompolinganga’, saga’at na malingkoyaa ahi’ na aha montoa kijo’ bauonnyo ma’ima’ ahi’, saga’at na maka’ naumo pe’e ma’isa balo nutoa nu aha, be manau’ na tio-tionyo hi’ sainsumbu’ hi mian.

Ka’ boli hi’ la saja’ monginum ue, monginum ahi’ anggun ite-ite’ da sehat ahi’ na atina’ lewa’ mapalak na kompong tiba atina’ palak saga’at.

6

Bau-baunyo nu botuan ka’ tu’anyo anu montumpui ia

1 Ingkop monsisik mule’ botuan tiba mule’ kijo’ tumpunyo anu mompokalajaa, maka’ de anu mompolinganga’ na kijo’ botuan na maka’ toka kijo’ hi botuan na tio hi’ okaboati ka’ matialuk kijo’ hi tumpunyo anu mompokalajaa, da toka hi mian boli hi’ mae nubia-biangakon na Anu Nonsihang tiba ajaranto.

2a Tiba mule’ de kijo’ tumpunyo nu botuan, mian anu mompolinganga’, na boli hi’ molamba-lambaai nu potatae anu ma’idek kijo’ tu’anyo anu montumpui ia, boli hi’ montutugi tuko, aya da gampanyo bubuu’ mompolinganga’. Maka’ toka hi aha na atu ahi’ na anu tahuu oholomati tiba matialuk ka’ mokalajaa ma’ima-ima’, maka’ aha na gampanyo hi’ butong singkona mompolinganga’, anu hi’ okalibosi.

Bau-baunyo nu anu lewa’ upotingaan nu mian anu mompotalas

2b Ingkop atu da toka atina’ hiyoo’ na lako’ hi’ opotingaanakon ka’ osisiki na sangalu. 3 Maka’ ko mian ahi’ nompotingaan ajaran anu madi’ pokakana i ajaran anu toho’ pinotingaanku hi komiu. Maka’ pontutugi nu aha na uka Sisik u Tumpunto i Yesus Kristus na sala’ ahi’. Toka atu na nubahaakon ahi’ na ajaran uka anu lewa’ oliointo. 4 Ingkop mian anu susumo atu na madi’ ahi’ koanu nupisumbu-sumbu’ lahi’ totonggon madi’ ahi’ ko aha matialuk. Kinyonyoa nu aha na mapalak ahi’ mokonyo’ atu aha mehi’ saja’ mongkahanda’i maimbahan ka’ mahansega mo’ago i sisik anu lewa’ bau kasanggoan nu mian. Pasasawe’nyo pontutugi nu aha monsaduakon ahi’ da ahamo hi’ pa’ sangkuka na mian nu jema’at, miluu ka’ nobagi. Anu nututugi nu aha na nonsaduakon ahi’ da lewa’ monsisiip ka’ mompobau-bau samian hantu’ mongkaideki. 5 Pontutugi nu mian anu susumo atu na na’ideko ahi’, pasasawe’nyo madi’o ahi’ usumbu-sumbu’ na montu’osi anu sala’ tiba anu hondo. Aitu na mokonyo’ mehi’ saja’ lewa’ aha mahansega. Maka’ pontutugi nu aha na susumo atu lewa’ monsangke Anu Nonsihang na lahi’ montutugi da kaya.

6 Maka’ malingkoyaa ahi’ susumo atu lewa’ monsangke Anu Nonsihang na daka’ ahi’ tongko’ na ka’untungannyo, asan apaa na anu ohumpakto sukupo ahi’. 7 Maka’ salataa kita ihampe na madi’ ahi’ koanu mae binoanto, loloi’nyo saidi’ mae manau’ kita silakamo maka’ malingkoyaa ahi’ hi kita, madi’ ahi’ koanu oboa na halataa nu dunia. 8 Ingkop atu na maka’ lahi’ sampe koanumo okaan tiba pakean dagi’o, sukupo ahi’. 9 Maka’ de mian anu daka’o i kakaya’an na maka’ mehi’ kijo’ na saja’ ukahanda’i nu kinyonyoanyo. Ingkop aitumo ahi’ na monsaduakon kinyonyoanyo da tutuk ahi’ manjoo’o na anu nututugi uindii, susumo atu anu madi’ mingkaliangan, pasasawe’nyo aitu ahi’ na montua kantumuu’annyo da ma’idek.

10 Ingkop atu na maka’ aitu hi’ me saja’ daka’ i doi, na monsaduakon mian da tutuk ahi’ manyonjoo’o na anu nubau nu mian na anu ma’idek. Aitu hi’ kinyonyoa me saja’ montutugi da kaya na mokonyo’ uka aha saga’at na nolempango ahi’ madi’o hi’ taha’iman hi Tumpu, pasasawe’nyo na’ideko ahi’ tongko’ na kantumuu’annyo, maka’ mehi’ saja’ susa’ ka’ ma’idek na kinyonyoa.

11 Panyo atina’ beleyum na maka’ Anu hi’ Nonsihang na tumpunyo. Ingkop toka atina’ hiyoo’ na opokojo’on ahi’ iwi-iwi’ na anu susumo atu. Ka’ okakebuhakon ahi’ da ma’ima’ ahi’ na kantumuu’anum ka’ saja’ ahi’ monsangke Anu Nonsihang na obau, ka’ tataap ahi’ saja’ taha’iman hi Kristus, tiba mongkalibosi samian, ka’ lame’ ahi’ ka’ opokotahan ahi’ na susumo atu monta’up lusa’.

12 Maka’ beleyum na ilagamo ahi’ nu Anu Nonsihang da montumpui ahi’ kantumuu’an anu sidu-sidutu’. Tempo’nyo atu beleyum nangaku hi mian da’isan, beleyum na mompolinganga’ ahi’ i Kristus. Ingkop atu na maka’ sinakisian ahi’ nu mian da’isan. Ingkop toka atina’ hiyoo’ na otoongi ahi’ na aitu kantumuu’an anu sidu-sidutu’ ka’ saja’ ahi’ babihing da kantumuu’anum pokakana ahi’ ajaran anu totu-totu’u anu lengkat hi Kristus.

13-14 Ingkop aya aku mompokau oko na maka’ tiba hi’ Anu Nonsihang uka anu nompotumuu’ aya iwi-iwi’ na anu binauNyo tiba i Yesus Kristus anu hi’ nongakut totu-totu’u hi bolonuun i Pontius Pilatus Ia na Anak u Tumpu na montoa mae, aya aku mompokau beleyum, da toka atina’ hiyoo’ na obatuk ahi’ ma’ima-ima’ da molonde’ ahi’ lambaakonnyo saidi’ mae poule’ mae Ia minsusule’ na Tumpunto i Kristus Yesus.

15 Maka’ saidi’ mae na posi Anu hi’ Nonsihang na montempoi tempo’nyo katokaan i Kristus, maka’ lahi’ sa-sa’angu’ Anu Nonsihang na Tomundo’ anu mosi palintade matangkas, anu halus ounde’ anu hi’ madi’ koanu moliu-liu. 16 Maka’ lahi’ Anu Nonsihang na anu tumuu’ sidu-sidutu’ tiba sainjoong jingkahahakan, anu hi’ madi’ koanu lako’ moko ohanii. Mian mule’ maka’ madi’ hi’ ko toho’ kino mian nontoa Ia, tiba mian anu timbali moko toa Ia na madi’ ahi’. Ingkop atu da bisa-bisa’ ahi’ lahi’ Anu Nonsihang na ounde’ ka’ oholomati maka’ Ia ahi’ na mongkuasai lambaakonnyo! Amin.

17 Ingkop toka atina’ hiyoo’ Timotius na lako’ ahi’ opotuka’ hi sangalu anu singkaap kaya i halataa aya i dunia, da toka hi aha boli hi’ lewa’ aha mompopotangkas posi butong ka’ taha’iman i halataanyo anu la pea-pea’, maka’ halataa aya i dunia na madi’ ahi’ ko sainjoong lambaakonnyo. Toka hi aha na aitu hi’ Anu Nonsihang na opopotangkas ka’ otaha’imani, maka’ kakaya’anNyo ahi’ anu mosi panjoo’ aitu na pompangakuiNyo mae anu opalalunto, da kita tumuu’ majama’ ahi’ totu-totu’u.

18 Ka’ osisik ahi’ da toka hi aha, nupokonjoo’ ahi’ na mombau ma’ima-ima’ ka’ aha manonong tiba manaham na mombee’i mian saga’at. 19 Maka’ de toka hi aha nu bau hi’ sumo atu na maka’ aitu ahi’ na ponsumbu’ tio-tio hi’ mohumpak ka’untungan saidi’ mae imihi, aha monta’up ahi’ kantumuu’an anu totu-totu’u tiba lambaakonnyo.

20 Ingkop uka kusisik hiyoo’ Timotius da toka hiyoo’ ojaga ahi’ ingko-ingkot na kalajaa anu pinokitoluk nu Anu Nonsihang hi beleyum. Boli hi’ lako’ lewa’ mompalahatikan mian lewa’ basisik anu madi’ totu’u anu mompahahiku Sisik u Tumpu ka’ lewa’ mongkaima’i maingenge i anu madi’ mingkaliangan. Maka’ aha saga’at na ko pontutugi ahi’ anu susumo atu na monsuak, panyo osanannyo na misa’ ahi’. 21 Pasasawe’nyo na aha hi’ pa’ sangkuka na nohiku anu pinolinganga’nyo imo-mona. Bisa-bisa’ ahi’ Tumpu na mombalakaati komiu to utu-utus.