Yunus
1
Bau-baunyo nu i Yawe nompokau i Yunus panyo ia madi’ hi’ ko nombatuk palentaNyo
1 Ingkop uka na monsisik bau-baunyo nu i Yunus, anak i Amitai, maka’ atu kino ninsan tokamo hi’ binasisik aitu hi Yunus na i Yawe,
2 konyo, “Lako’ pokijo’ i Niniwe kota’ daka’ aitu ka’ toka osisikakon hi aha da nubali’i ahi’ na kijo’ anu lewa’ nu bau nu aha maka’ tinoangku bauon nu aha na ma’idek ahi’ tongko’. Maka’ de madi’ nu bali’i nu aha, na mosa’angu’ hi’ kulusa’o ahi’ na aha.”
3 Panyo tinoka hi Yunus ihongonyo sisik i Yawe sumo atu, na madi’ hi’ ko binatuknyo, lahi’ ia nompaka pogolinson ka’ nambaa i kampung saga’at, pinontutuginyo da ia malai majo’o-jo’on hi Yawe. Maka’ atu manau’ ia nogolinsono ahi’ ka’ nambaa nokayong i Yopa. Tinoka i Yopa toka tinokanyo ko sopek anu mambaa i kota’ u Spanyol. Tokamo hi’ bine’nyo na atu tamboo nu sumake’ i sopek. Manau’ pinoko bayannyomo na kijo’ tamboonyo nu sumake’, ia sinumake’o ahi’ gampanyo mian anu mokalajaa i sopek, ka’ konyo da mambaa mokijo’ i Spanyol da majo’on ahi’ ka’ i Yawe.
4-5 Salataa sinumake’o, i Yunus ilamba-lambaamo ahi’ nokayong mae i bungku’ nu sopek, ka’ toka ia tinombale’ ka’ lauso ihoyot ka’ binobogon. Manau’ tinoa i Yawe be sumo atu na anu nu bau i Yunus, na tinili’Nyomo ahi’ na baleba’ da tinobuung mae na sosono’ atu mabohos ahi’ tongko’ mobaya’ ambai binokolono ahi’, atu mompai-pa’ideko ahi’ na sopek na toka mae lewa’ utumpai nu bokon. Ingkop manau’ pinia nu aha anu mokalajaa i sopek be atu binokolono mae, natakuto ahi’ tongko’ na aha ka’ singkaapo hi’ aha noloboo’ momoita tulung hi posi tumpu-tumpu nu aha. Tiba mule’ hagi boaon lako’o ahi’ binataakon nu aha nokayong i ambai, da sopek boli hi’ maboat, da boli ia tatanom.
6 Ingkop atu manau’ aitu anu momomboa sopek nokayong i bungku’ nu sopek, ka’ toka tinoanyo be aitu i Yunus hoyot ahi’. Tokamo hi’ ilikonyo konyo, “Te kada atina’ ka’ oko hoyot mule’? Pobulaa ahi’ ka’ balado’a hi Tumpu anu osangke miu, da kakalu ia molibos na montoa mae kita, da boli hi’ kita mohopu’.”
7 Tinoka sumo atu na aitu i Yunus tiba anu momomboa sopek nokita’o i buanyo ka’ toka natituang atu hi aha anu mokalajaa i sopek. Ingkop atu aha nosi basale’o ahi’ konyo, “Uka na lahi’ otahi’, da osumbu’to pa’ iyee na anu ko sala’ na monsaduakon da kita monta’up susumo aya.” Toka atu tinahi’nyomo ahi’. Jo, manau’ tinahi’nyomo nobaha’ be talu’ aitu i Yunus a ko kasala’an.
8 Pinia nu aha sumo atu, na aitumo ahi’ i Yunus na lako’ sinosolannyo konyo, “Pa’ apaa na sala’ anu binaum da pasasawe’nyo kita nonta’up ideknyo sumo aya? Pa’ mian nu apaa na oko? Pa’ iyaa na pinolengkatanum? Pa’ mosiaa ka’ atu oko nouka mae?”
9 Tinaaman i Yunus konyo, “Aku na maka’ mian ahi’ nu Ibrani, anu hi lewa’ monsangke i Yawe, Tumpu anu kita’ mae i sulugaa’, anu nombau ata’ langit tiba aya tano’, tiba ambai.”
10 Ingkop manau’ sinisiknyomo ahi’ na bau-baunyo nu ia nalai hi Yawe. Ihongo nu aha sumo atu na sisik i Yunus, nompaka patakuto ahi’ na aha, maka’ sinumbu’o hu aha talu’ i Yunus aya na nalai ahi’ mae hi Yawe. Manau’ sinisiko ahi’ nu aha konyo, “Tahuu tongko’ ma’idek na anu binaum hi Tumpu Yawe!”
11 Atu mule’ sosono’ tiba bokon ko sida-sidanyomo ahi’. Tinoka sumo atu lako’o pinokilawanyo hi Yunus konyo, “Pa’ apaa na timbali obau mami hiyoo’ da aya bokon ia mombohokot ahi’ ka’ montok a sosono’ da madi’ mombahayai mae kami?”
12 Tinaaman i Yunus konyo, “Aku ahi’ na ohangkat ka’ obatakon atu i ambai da tio-tio ahi’ ia mombohokot na aya sosono’ tiba bokon. Maka’ sinumbu’kumo ahi’ aya baleba’ tiba bokon a totonggon ahi’ binau nu Tumpu sumo uka maka’ aya aku na nombahaakon Ia mokonyo’ komiu singkona nonta’up ideknyo.”
13 Ihongo nu aha sumo atu pagalamo hi’ pinibosenyo na atu sopek da mopitos mokijo’ i katano’an, panyo madi’o hi’ pinoko ala nu aha maka’ atu bokon ko boho-bohosnyomo ahi’.
14 Tinoka sumo atu, aha nonsamposisiko hi’ Tumpu ka’ noloboo’o ahi’ konyo, “Kaase’ Yawe boli hi’ mae obalosi na aya kami mompatei mian aya, anu madi’ ko kasala’an hi kami. Maka’ aya anu obau mami na posi pongka’oho’To ahi’.”
15 Balomo ahi’ lako’ ihangkat nu aha na aitu i Yunus ka’ binataakonnyo noutu i ambai. Salataa pinoko batakonnyo balomo hi’ nombohokot na bokon tiba nontoko ahi’ a baleba’.
16 Ingkop salataa tinoa nu aha nombohokoto na bokon, hagi baleba’ nontoko ahi’, singkaapo hi’ aha natakut hi Yawe, atu manau’ tinokamo ajo’ mae i katano’an na balomo hi’ toka aha nongkolot binatang ka’ pinapuakonnyo binau ponsolom, ponsolomnyo hi Yawe ka’ aha nombatonii’o ahi’ atu pinapiantaa’ ahi’ na anu binatonii’akonnyo hi Yawe.
17 Ingkop aitu mule’ i Yunus, uka anu binataakon nu aha i ambai, tinili’o ahi’ i Yawe da nasasuba mae na ikan anu daka’ hi’ tongko’, ka’ toka mae ilonyomnyo na atu i Yunus. Ingkop atu i Yunus tinolunsina ahi’ ka’ ingitolun, na ia sinainjoong kijo’ i uno nu kompong nu ikan.
2
Bau-baunyo nu atu i Yunus binalado’a kijo’ i kompong nu ikan.
1 Ingkop basisik mule’ aitu i Yunus, lako-lakonyo ia kijo’ i uno nu kompong nu ikan, maka’ atu ia binalado’amo ahi’ hi Yawe, konyo,
2 “Tumpu Yawe, uka na aku toka mongunde’ kita ka’ tolotalima kase hi kita, maka’ posi kita ahi’ Tumpu na nontulungi mae aku. Tempo’nyo aku susa’ ka’ nomoita tulung hi Kita, maka’ pinotuhuntomo ahi’ apa na anu pinoitangku hi Kita.
3 Susumo uka aku binataakonum nouka mae i ambai, tinokamo aya i apan nu ambai anu maleleeng, sabenanyo na aku molomoso ahi’, kinoboli silakamo, panyo posi kita ahi’ Tumpu na nolumpati mae, da aku dai’ tinumuu’ sampe sumo uka.
4 Ingkop uka na posi i uno nu kinyonyoangku aku mosi basisik kongku, mosa’angu’ hi’ ma’idek ahi’ tongko’ a kantumuu’anku sumo uka, de opokakanaakon susumo hiko’ anu ilaa’ nu tu’anyonyo lengkat i laigannyo, sumo atu na kupia, susumo ilaa’ nu Tumpu Yawe na aku, mokonyo’ aku meat ahi’ jumo madi’ ko tempo’ aku minsusule’ ka’ minsoop i laiganum anu mosi pa’ima’.
5 Butongku tinikuban nu ue, kupia ue na moliba’ mae i bokoko’ku, kinoboli hi’ aku molomos kijo’ i ambai anu maleleeng, ubakku mule’ pinuyuhono nu hemput nu ambai.
6-7 Tinatanom ahi’ na aku toka i timpu’unon nu panimbuluon, nokayong i babatungo anu pikat ahi’ tongko’, anu pontumbannyo tinumban lambaakonnyo. Kinyonyoangku ilu’uso ahi’ tongko’, manau’ aku tinolosukapje ahi’ ka’ aku binalado’amo ahi’ hi kita. Ihongonto hi’ i kita’ mae na anu pinoitangku, kita’ i laiganto anu mosi pa’ima’. Ingkop atu manau’ kitamo ahi’ Tumpu Yawe na nohangkat mae aku lengkat i hagum, da aku bali tinumuu’. Nanaumo pe’e mosiaa na aku, koboli aku silaka panyo kita Tumpu na tataap ahi’ nolumpati mae aku. Ingkop atu aku na majama’ ahi’ tongko’ ka’ tolosalamat hi kita.
8 Maka’ uka na malingkoyaamo ahi’ hiyau’ kita Tumpu na tahuu hi’ manonong ka’ tahuu mongkalibosi kami manusia. Mosa’angu’ hi’ kupaya’o na aha anu dai’ monsangke anu i pikat. Maka’ anu i pikat na madi’ hi’ toho’ montulungi kabai mongkalibosi mian, lahi’ sa-sa’angu’ Tumpu na montulungi mae misa’ ko mian saga’at kabai anu i pikat.
9 Mokonyo’ aitu aku na lahi’ monsangke kita Tumpu Yawe, ka’ mompopotangkas kita, tiba mompapuakon hana’u ka’ mongunde’ ka’ monyanyi, maka’ posi kita hi’ Tumpu na anu nolumpati mae aku. Sa’angu’ mule’ apa na anu toho’ binatonii’ku hi kita uka mae, maka’ kubaumo ahi’. Kakopianan lahi’ sa-sa’angu’ lengkat hi Yawe.”
10 Ingkop atu posi i Yawe ahi’ na nontili’ aitu i Yunus, da poule’ ilua’ u ikan na aitu ia nokijo’ i katano’an.
3
Bau-baunyo nu atu mian nu Niniwe salataa nohongo sisik i Yawe anu sinisikakon i Yunus
1 Ingkop atu manau’ ilua’o nu ikan na aitu i Yunus, poule’o hi’ mae binasisik na i Yawe atu hi ia,
2 Konyo, “Lako’ pokijo’ i Niniwe kota’ daka’ aitu, ka’ toka osisikakon hi aha mian nu Niniwe na uka anu Kupoto’i, maka’ kijo’ anu nu bau nu aha na tahuu hi’ tongko’ ma’idek.”
3 Salataa ihongo i Yunus sumo atu na anu sinisik i Yawe balomo hi’ ia nambaa. Ingkop atu mule’ kota’ u Niniwe na mosa’angu’ hi’ kota’ daka’, maka’ de olajang nu tengke na tolunsina ahi’ na mian lumajang.
4 Tinoka i kijo’ atu sinansina ahi’ na i Yunus toka nololo aitu i kota’ ka’ toka ilobo’akonnyo konyo, “Hongo mae na uka anu pinoto’i nu Tumpu. Uka dai’ patompulu’an komiu nuhopu’imo ahi’!”
5 Ingkop salataa ihongo nu mian nu Niniwe be sumo atu na anu pinoto’i nu Tumpu, singkaapo hi’ aha nompolinganga’ ka’ tinogitosan ahi’ u aha da mongintim ohop. Toka atu balomo hi’ pinopoukatnyo na hude ka’ binolosannyo nu kalung, maumo aha to tu’a-tu’a tiba to hiko-hiko’ nompusoko hi’ hude kalung ponsisik tahuu hi’ tongko’ susa’ a kinyonyoa montutugi uka anu binau nu aha.
6 Salataa ihongo nu tomundo’ u Niniwe na lele aitu, balomo hi’ ia nolengkat, pinala’ianyo na kasuhangan nu tomundo’, ka’ singkona binolosannyo nu kalung na pakean nu tomundo’, ka’ tokamo hi’ ia sinumuhang i abu’.
7 Tinoka sumo atu pinoto’inyomo hi’ hi mian da’isan konyo, “Palenta aya lengkat hi tomundo’ tiba totu’a-tu’anyo nu kota’ konyo, obunsang uka na kita iwi-iwi’ boli pe’e mongkaan tiba monginum, ointim pe’e na ohop tiba binatang sagala sapi’, hagi domba, tiba potu’on saga’at boli pe’e opakan tiba ue boli pe’e opo’inum.
8-9 Kita mian mompopopusok pe’e hi’ kalung na obau hude tiba to bina-binatang, ponsisik tahahu hi’ mompele-pele’. Pontoaanan ahi’ kita totu-totu’u hi’ mompele-pele’ da buu’ ahi’ monsamposisik Tumpu ka’ tio-tio ahi’ opopobali’i na bauonto anu ma’ide-idek anu nukaideki nu Tumpu. Da kakalu madi’ ko totu’u Ia motopusa mae hi kita na Tumpu, da boli hi’ mae totu’u kita nuhopu’i.”
10 Ingkop tinoa nu Tumpu sumo atu, singkaapo hi’ aha nombali’i na bauon nu aha, Ia noliboso ahi’ na kinyonyoaNyo ka’ madi’ hi’ ko totu’u ihopu’annyo, maka’ tinoanyo na aitu aha nombali’i ahi’ tongko-tongko’ lengkat i kinyonyoa. Madi’ hi’ ko totu’u ihopu’anNyo na mian tiba aitu kota’.
4
Bau-baunyo nu i Yawe nompalingkoyaakon libosNyo hi Yunus
1 Ingkop salataa tinoa i Yunus be atu madi’ hi’ totu’u nuhopu’i nu Tumpu na mian nu Niniwe, ia na’ideko ahi’ na nontutugi ka’ ia pinusamo ahi’;
2 balomo hi’ ia nonsamposisik Tumpu konyo, “O Tumpu Yawe uka maka’ salataa pe’e ma’isa mae aku nambaa lengkat i laiganku, sinisikkumo kongku, madi’ aku moko pokijo’, maka’ sinumbu’kumo ahi’ kita na anu hi’ mongkalibosi. De mian anu mompele-pele’o na maka’ toka hi kita tio-tio ahi’ nukolilimiakon. Aitu na mokonyo’ uka pinoto’into mokijo’ i Niniwe, madi’ ko aku nambaa, aku nolempango ahi’ nokijo’ i Spanyol, maka’ aitu, polo’o hi’ sinumbu’ku Kita na tahuu hi’ manonong, ka’ mongkalibosi mian. Tiba Kita na madi’ hi’ ko malia’ pusa, kinyonyoanto na tatap ahi’. Kita na tahahu hi’ mongkalibosi mian ka’ montoluk anu sahondo-hondonyo. Tiba atu mian anu mompele-pele’o, toka hi Kita na nukolilimiakon ahi’, madi’ hi’ ko totu’u Kita molusa’ de anu mompele-pele’o.”
3 Toka atu pinatituduakonnyo ahi’ konyo, “O Yawe pobakaso da aku silaka maka’ uka na mosa’angu’ hi’ ma’ideko na aku tumuu’, sahanyo aku silaka na ma’ima’ memule’ aku tumuu’!”
4 Ingkop tinoa nu Tumpu be atu ia pinusamo ahi’, poule’ hi’ binasisik na i Yawe konyo, “Te kada ka’ madi’ ko pu’u, tutuk pusamo sumo atina’!”
5 Lapas atu ia nambaamo ahi’ na Yunus ka’ nokijo’ i sasuu pimbu’an nu kota’ u Niniwe. Tinoka i kijo’ tokamo hi’ ia nombau tahop konyo da bau kajojoongannyo ka’ mompotoaakon pa’ apa na nubau nu Tumpu atu i kota’ u Niniwe.
6 Ingkop manau’ tokamo ia jinojoong i atu, tinili’o i Yawe da ilubat a kau’ anu mingkandang da pinihohungan i Yunus mompopea’ aijo’ kota’ u Niniwe. Ingkop pinianyo atu ko kau’ na ia najama’o ha kinyonyoa nontutugi.
7 Ingkop napatas dodo-dodop manau’ nalianamo tinili’o hu Tumpu da kino bubuk u kau’ ka’ toka kinekedannyo na aitu bakat u kau’. Jo, manau’ kinekedannyomo na nagayoumo ahi’ na aitu kau’.
8 Ingkop manau’ tinolohinsi’o na sina tinili’o hu Tumpu da tinobuung mae na baleba’ u sina lengkat i sasuu pimbu’an ka’ singit maka’ masingit ahi’ tongko’. Kinoboli poso’ na aitu i Yunus konyo poto’i nopapumo na aitu ubak. Ingkop pinia i Yunus be atu tahahumo na singit ia kinojoamo ahi’ ka’ mongkahanda’i sahanyo silaka. Tinoka sumo atu ia binasisiko ahi’ konyo, “Uka na sahanyo aku silaka memule’ aku tumuu’ ka’ sumo uka, sahanyo aku silakamo!”
9 Tinoa nu Tumpu be sumo atu poule’ hi’ Ia notatae konyo, “Kadaka’ Ia montoa atu kau’ nanggaso, oko susa’ mule’ ka’ pusa sumo atina’?” Tinaaman i Yunus konyo, “Uka na pantasnyomo ahi’ na aku pusa lambaakonnyo aku silaka!”
10-11 Tinoka sumo atu poule’ ahi’ binasisik na i Yawe konyo, “Atu kau’ na maka’ lahi’ nosi lubat, lahi’ sampahu ilubato hi’ mae. Atu mule’ maka’ misa’ hi’ ko oko na nosu’an, lako’ mule’ nompotuu’ maka’ misa’ ko oko. Nanaumo sumo atu oko susa’ ahi’ ka’ pusa na nontoa atu kau’ nanggaso. Ingkop sumo atuje mule’ a Aku! Aku montoa ajo’ kota’ u Niniwe kota’ daka’ aitu. Maka’ la pe’e to bina-binatang manjoo’ ahi’ tongko’, boli-bolije na kijo’ miannyo maka’ da’isan ahi’, aitu laje aha to hiko-hiko’ sa’atu ka’ uampulu’ na madala na miannyo. Ingkop atu aha na ma’isa hi’ gagana’ koanu nu sumbu-sumbu’ na montu’osi pa’ iyaa mae na anu ma’ima’ tiba iyaa na anu ma’idek.”